«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Ի՞նչ անել Ալիևի հետ, երբ նա շարունակում է խանգարել Փաշինյանին, որն ամբողջ ուժով փորձում է համոզել հայ հասարակությանը, թե Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հանկարծակի խաղաղություն, սեր և փոխըմբռնում է հաստատվել։ Ադրբեջանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի 80-ամյակի առթիվ ելույթ ունենալով՝ Ալիևը կրկին ցուցադրեց ադրբեջանական «խաղաղասիրության» յուրօրինակ նմուշ. «Մենք պետք է վերադառնանք մեր պատմական հողերը՝ ոչ թե տանկերով, այլ ավտոմեքենաներով… Բավական է նայել XX դարի սկզբին ցարական Ռուսաստանի կազմած քարտեզները՝ համոզվելու համար, որ ներկայիս Հայաստանի տարածքում տեղանունների մեծ մասը ադրբեջանական ծագում ունեն։
Այդ քարտեզներում չկա Սևան անունով լիճ։ Կա Գյոյչա լիճ, և այնտեղ արտացոլված են բոլոր պատմական տեղանունները, որոնք մենք օգտագործում ենք։ Այդ քարտեզները ոչ թե մենք ենք կազմել, այլ ցարական Ռուսաստանը։ Այն նույն ցարական Ռուսաստանը, որը ժամանակին հայերին Իրանից և Արևել յան Անատոլիայից վերաբնակեցրեց մեր Ղարաբաղյան հողերում՝ փոխելու տարածաշրջանի էթնիկ և կրոնական կազմը։ Այսինքն՝ այդ քարտեզները հիմնված են պատմական իրողությունների վրա»։ Պարզապես պատկերացրեք՝ նրանք արդեն հավակնում են Սևանին։ Իսկ նման հայտարարություններ Ալիևը մշտապես է անում։ Ընդ որում, նրա խոսքը դեռ մեղմ է՝ համեմատած թիմակիցների հետ, որոնք նույնիսկ չեն թաքցնում ցեղասպանության կրկնության պատրաստակամությունը։ «Ադրբեջանական Սևանի» մասին հայտարարությունն այնքան լկտի էր, որ նույնիսկ Փաշինյանի մերձավորներն ու կողմնակիցները չկարողացան անտեսել այն։ Առջևում ընտրություններ են, և այդ շրջանում ցանկալի է դուր գալ ընտրողներին։ Իսկ եթե հանկարծ հաջողվի դուր գալ ավելի շատ, քան «խաղաղության դարաշրջանի» պատանդ դարձած Փաշինյանը, որը չի կարող ճիշտ գնահատել իր գործընկեր Ալիևի խոսքերը, ապա՝ ավելի լավ։
Այդպես էլ Ռուբինյանն ու Սիմոնյանը ինչ-որ պոպուլիստական բան «շշնջացին»՝ ի պատասխան Ալիևի, ինչի համար ադրբեջանական պաշտոնյաներն ու մեդիան վիրավորվեցին և սկսեցին հիշեցնել, որ նրանց գործը ադրբեջանական ցանկությունները հայ ժողովրդի համար «փաթեթավորելն» է, ոչ թե «թագավորի» հետ վիճելը։ Սկանդալը հասունացավ, և Ալիևի հայտարարությունները «ադրբեջանական Սևանի» մասին, այնուամենայնիվ, հասան լայն հանրությանը՝ այն հանրությանը, որին Փաշինյանի քարոզչությունը ջանասիրաբար «պաշտպանում» է Ալիևի ագրեսիվ նարատիվներից՝ կերակրելով «անվնաս և բարեկամական» Ադրբեջանի մասին հեքիաթներով։ Սակայն այս անգամ Փաշինյանը այլևս չէր կարող լռության մատնել թեման։
Բայց Փաշինյանը մնում է Փաշինյան և գտավ ելք՝ ինչպես շրջանցել իրավիճակը։ Մինչ այդ նա ասում էր, թե խաղաղության գալուստը չեն կարող ընկալել «վնասված» հայերը։ Այժմ նա սկսեց պնդել, որ խաղաղությունը նոր և անծանոթ միջավայր է ոչ միայն Հայաստանի, այլև Ադրբեջանի համար։ Ադրբեջանցիներն էլ են «վնասված», և այդ պատճառով չեն կարող տեսնել խաղաղությունը, նույնիսկ բարձրագույն ղեկավարությունը։
Այսպիսով, մի խաղաղություն է հաստատվել, որը տեսնում է միայն Փաշինյանը։ Իսկ «վնասված» Ալիևը, որն այդքան սուր տեսողություն չունի, գուցե նորից սկսի կրակել՝ «Գյոյչա լճի» և «ադրբեջանական Իրևանի» որսի դուրս գալով։ Եվ դա էլ, ըստ Փաշինյանի տրամաբանության, կլինի «խաղաղության դարաշրջանի» շարունակություն՝ պարզապես դժվար ընկալելի երկու վնասված ժողովուրդների համար։ Ալիևը նաև փորձեց «հանգստացնել» հայերին:
«Ադրբեջանցիների վերադարձը ներկայիս Հայաստան չպետք է վախեցնի հայ ժողովրդին», քանի որ, ըստ նրա, «ադրբեջանցիները ոչ մի երկրում խնդիր չեն ստեղծում և չեն ստեղծի որևէ պետության կամ ժողովրդի համար»։ Պատրաստվեք, ասում է, շուտով այդ «խնդիր չստեղծող» մարդիկ կգան՝ սկզբում 300 հազար, հետո՝ ավելի շատ։ Ըստ Ալիևի, XX դարի սկզբին Երևանի բնակչության 80 %-ը ադրբեջանցի էր։ Նրանք կբնակվեն Սևանում («Գյոյչայում»), կզբաղեցնեն «պատմական ադրբեջանական քաղաք» Վարդենիսը («Բասարգեչար»)։
Եվ կզարմացնեն բոլորին իրենց «կրթվածությամբ» և «խաղաղասիրությամբ»։ Իհարկե, եթե չվիճեք և փոխանցեք այն ամենը, ինչ կպահանջվի։ Իսկ եթե չկատարեք «վերադարձած» ադրբեջանցիների բոլոր պահանջները, ապա, ըստ Ալիևի մերձավոր Ազիզ Ալեքպերովի, «կվտանգվի հայկական պետության գոյությունը»։ Երկրում քայլում էր խաղաղության դարաշրջանը…
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
