Ավստրալիացի հետազոտողները բացահայտել են սպիտակուցային համալիր, որը կարևոր դեր է խաղում լիմֆոմայի զարգացման կանխարգելման գործում: Աշխատանքը հրապարակվել է Nature Communications (NatCom) ամսագրում:
Լիմֆոման լիմֆատիկ համակարգի չարորակ հիվանդություն է, որի դեպքում խաթարվում է իմունային բջիջների (լիմֆոցիտների) գործունեությունը: Դրանք սկսում են անվերահսկելիորեն բաժանվել և դուրս մղել առողջ արյան բջիջները, ինչը հանգեցնում է լիմֆատիկ հանգույցների մեծացման, իմունիտետի թուլացման և ներքին օրգանների վնասման:
Օլիվիա Նյուտոն-Ջոն քաղցկեղի հետազոտությունների ինստիտուտի, Ուոլտեր և Էլիզա Հոլ ինստիտուտի և Պիտեր Մաքքալումի քաղցկեղի կենտրոնի գիտնականները օգտագործել են լայնածավալ գենոմիկ սկրինինգ՝ պարզելու համար, թե որ գեներն ու սպիտակուցներն են ներգրավված օրգանիզմը արյան քաղցկեղից պաշտպանելու գործում: Պարզվել է, որ GATOR1 սպիտակուցային համալիրը գործում է որպես մի տեսակ «արգելակ», որը կարգավորում է բջիջների աճը և նյութափոխանակությունը:
Երբ GATOR1 բաղադրիչները կորչում են կամ ճիշտ չեն աշխատում, բջիջները սկսում են անվերահսկելիորեն բաժանվել, ինչը զգալիորեն մեծացնում է լիմֆոմայի զարգացման ռիսկը:
«Լավ մշակված CRISPR էկրանի լավագույն կողմն այն է, որ այն միշտ գտնում է ինչ-որ նոր բան», - ասել է ուսումնասիրության ղեկավար դոկտոր Մարգարետ Փոթսը: «Մենք չսահմանափակվեցինք հայտնի ուղիներով, այլ ուսումնասիրեցինք բոլոր գեները։ Սա մեզ օգնեց բացահայտել անսպասելի ուռուցքի ճնշողներ, այդ թվում՝ GATOR1-ը»։
Հատկապես կարևոր էր այն դիտարկումը, որ առկա դեղամիջոցները, որոնք թիրախավորում են GATOR1-ի նույն ազդանշանային ուղիները, դանդաղեցնում են լիմֆոմայի աճը նախակլինիկական մոդելներում։ Այս դեղամիջոցները նախկինում քիչ արդյունավետություն են ցուցաբերել քաղցկեղի թերապիայի մեջ, սակայն հեղինակները ենթադրում են, որ դա կարող է պայմանավորված լինել նրանով, որ հնարավոր չի եղել նույնականացնել այս կոնկրետ ուղով հիվանդներին։
«Մեր աշխատանքը բացում է անհատականացված բժշկության հնարավորություն՝ երբ բուժումը հարմարեցված է հիվանդի մոտ առկա որոշակի մոլեկուլային անոմալիաներին», - ավելացրեց Փոթսը։
Հոդվածի գլխավոր հեղինակ, պրոֆեսոր Մարկո Հերոլդը, ընդգծեց, որ հայտնագործությունը անմիջականորեն կապված է ուռուցքի աճի հիմնական «շարժիչներից» մեկի հետ։
«Մեր լիմֆոմայի մոդելները ցույց են տալիս, որ GATOR1-ի բացակայության դեպքում վերացվում է կարևոր արգելակ, որը զսպում է MYC օնկոգենի կողմից առաջացած չարորակությունը։ Այս գենը ակտիվ է այս կամ այն ձևով բոլոր մարդկային ուռուցքների մոտ 70%-ում», - բացատրեց նա։
Թարգմանությունը՝ Euromedia24.com-ի
