Լեմկինի ինստիտուտը նախազգուշացնում է, որ խաղաղության վաղաժամ տոնակատարումը վտանգավոր կերպով անտեսում է Ադրբեջանի ցեղասպանական վարքագծի պատմությունն ու Հայաստանի ինքնիշխանությանը սպառնացող շարունակական վտանգները։ Վաշինգտոնում օգոստոսի 8-ին ստորագրված համաձայնագրի տեքստը բաց է թողնում այն հիմնարար հարցերը, որոնք կենսական են տարածաշրջանում երկարատև խաղաղության համար։
Արդարություն 2023 թ․ Արցախի ցեղասպանության համար, 100,000 տեղահանված հայերի իրավունքները, հայ ռազմագերիների և քաղաքական բանտարկյալների ազատ արձակումը, մշակութային ժառանգության ճակատագիրը և պատասխանատվության ապահովման մեխանիզմները։
Փոխարենը այն ստիպում է Հայաստանին դուրս բերել իր գործերը ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարանից և ՄԻԵԴ-ից՝ վերացնելով ճշմարտության և արդարության հասնելու միակ իրավական ուղիները։
Այն նաև ուժեղացնում է Ադրբեջանի դիրքերը՝ վերացնելով երրորդ կողմի հսկողությունը սահմանին, տրամադրելով Ադրբեջանին իր երկար սպասված միջանցքը Հայաստանի Սյունիքի մարզով, բացելով ԱՄՆ-ի օգնությունը Ադրբեջանի համար և անտեսելով Բաքվի կողմից հայկական տարածքների շարունակական օկուպացիան ու հայերի նկատմամբ ցեղասպանական հռետորաբանությունը։
Լեմկինի ինստիտուտը շեշտում է, որ այս համաձայնագիրը առաջնահերթություն է տալիս աշխարհաքաղաքականությանը և ԱՄՆ շահերին՝ Հայաստանի անվտանգության հաշվին։Առանց պատասխանատվության, արդարության և Հայաստանի ինքնիշխանության երաշխիքների՝ համաձայնագիրը վտանգում է Ադրբեջանի ընդարձակողական օրակարգի լեգիտիմացումը, հետագա ագրեսիայի խրախուսումը և նույնիսկ Հայաստանի՝ որպես պետության գոյությունը։ԱՄՆ-ն նաև պետք է աջակցի անկախ արդարադատական մեխանիզմի ստեղծմանը, որը կապահովի երկու երկրների պատմական վեճերի լուծումը։
