Պասիվ նստելը, օրինակ՝ երկարատև հեռուստացույց դիտելը, մեծացնում է դեմենցիայի զարգացման ռիսկը, մինչդեռ նստած ժամանակ մտավոր գործունեությունը, ընդհակառակը, պաշտպանում է ուղեղը: Ուսումնասիրության արդյունքները հրապարակվել են Ամերիկյան կանխարգելիչ բժշկության հանդեսում (AJPM):
Ուսումնասիրությունը անցկացվել է Շվեդիայից, Ավստրալիայից և Բրազիլիայից հետազոտողների միջազգային խմբի կողմից: Նրանք վերլուծել են 35-ից 64 տարեկան ավելի քան 20,000 շվեդ բնակիչների տվյալներ, որոնց հետևել են գրեթե քսան տարի՝ 1997-ից 2016 թվականներին: Գիտնականները ուսումնասիրել են, թե ինչպես են նստակյաց վարքի տարբեր տեսակները կապված ապագա ճանաչողական առողջության հետ:
Պարզվել է, որ պասիվ նստելը, մասնավորապես հեռուստացույց դիտելը, կապված է ժամանակի ընթացքում դեմենցիայի զարգացման ավելի բարձր ռիսկի հետ: Միևնույն ժամանակ, մտավոր գործունեություն պահանջող գործողությունները՝ կարդալը, հանելուկներ լուծելը կամ համակարգչով աշխատելը, ցույց են տվել պաշտպանիչ ազդեցություն:
Ուսումնասիրության գլխավոր հեղինակ՝ Կարոլինսկա ինստիտուտի ներկայացուցիչ Մաթս Հոլգրենի խոսքով, նստակյաց վարքի ցանկացած ձև պահանջում է նվազագույն էներգիայի ծախս, բայց այն կարող է մեծապես տարբեր լինել ուղեղի ակտիվության առումով: Գիտնականների կարծիքով, սա կարևոր դեր է խաղում ապագա ճանաչողական առողջության մեջ:
Վիճակագրական վերլուծությունը ցույց է տվել, որ մտավոր ակտիվ նստած յուրաքանչյուր լրացուցիչ ժամը մոտ 4%-ով նվազեցնում է դեմենցիայի առաջացման ռիսկը։ Հեռուստացույց դիտելը մեկ ժամ ուղեղը ծանրաբեռնող գործունեությամբ փոխարինելը ռիսկը նվազեցնում է մոտ 7%-ով։ Առօրյա ռեժիմին մեկ ժամ մտավոր ակտիվություն ավելացնելը՝ առանց այլ սովորությունների փոփոխության, մոտ 11%-ով նվազեցնում է դեմենցիայի առաջացման ռիսկը։
Ամենաակնհայտ ազդեցությունը նկատվել է միջին տարիքի մեծահասակների՝ 50-ից 64 տարեկանների մոտ։ Սա ենթադրում է, որ այս ժամանակահատվածը կարող է կարևոր լինել ուղեղի առողջության ձևավորման համար հետագա կյանքում։
