ԱՄՆ-ի «Northwestern Medicine» համալսարանի հետազոտողները պարզել են, որ ուղեղում մարդու իմունային անբավարարության վիրուսը (ՄԻԱՎ-1) փոխազդում է Ալցհայմերի հիվանդության հետ կապված սպիտակուցային բեկորների հետ։ Սա կարող է բացատրել, թե ինչու են որոշ ՄԻԱՎ հիվանդների մոտ զարգանում ճանաչողական խանգարումներ։ Արդյունքները հրապարակվել են «Proceedings of the National Academy of Sciences» (PNAS) ամսագրում։
Գիտնականները բացատրել են, որ ՄԻԱՎ-ը սովորաբար բազմանում է՝ բջիջների մակերեսին «հավաքելով» նոր վիրուսային մասնիկներ։ Սակայն ուղեղում այն օգտագործում է այլ ուղի. այն ձևավորվում է բջջի հատուկ «փուչիկների» ներսում՝ մի տեսակ փոքր տարաների, որոնց միջով բջիջները տեսակավորում և ուղարկում են սպիտակուցներ։
Հետազոտողները պարզել են, որ այս գործընթացը խոչընդոտվում է C99 անունով սպիտակուցային բեկորի կողմից։ Այն ձևավորվում է ամիլոիդ նախորդող սպիտակուցի (APP) քայքայման ժամանակ, որը կարևոր դեր է խաղում Ալցհայմերի հիվանդության զարգացման մեջ։ Երբ C99-ը փակում է վիրուսի ուղին, ՄԻԱՎ-ը փորձում է ոչնչացնել այն։ Սակայն այս «պաշտպանությունը» շրջվում է հենց օրգանիզմի դեմ. արդյունքում, ուղեղի բջիջները վնասող թունավոր ամիլոիդների ձևավորումը մեծանում է։
Այլ կերպ ասած, վիրուսը և նեյրոդեգեներատիվ գործընթացները մրցում են նույն բջջային մեխանիզմների համար: Վիրուսը բազմանալու համար կարիք ունի բջջի ռեսուրսների, սակայն այդ ռեսուրսների օգտագործումը արագացնում է Ալցհայմերի հիվանդության հետ կապված վնասակար սպիտակուցների կուտակումը։
«Մեր ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ՄԻԱՎ-ի բազմացման ուղիները և ամիլոիդի առաջացման մեխանիզմները սերտորեն կապված են: Այս մրցակցությունը որոշում է, թե որքան ակտիվ կարող է տարածվել վիրուսը և որքան արագ են վնասվում ուղեղի բջիջները», - բացատրեց ուսումնասիրության հեղինակներից մեկը՝ պրոֆեսոր Մոջգան Նաղավին:
Թարգմանությունը՝ Euromedia24.com-ի
