Գաջեթն ինքնին կծվածքի խանգարման (մալօկլյուզիայի) պատճառ չէ։ Խնդիրն առաջանում է, երբ էկրանի առջև անցկացրած ժամանակին զուգահեռ ձևավորվում են որոշակի սովորություններ՝ գլուխը մշտապես թեքված է առաջ, երեխան շնչում է բերանով, լեզուն գտնվում է ոչ ճիշտ դիրքում, իսկ դեմքի և պարանոցի մկանները չեն գործում այնպես, ինչպես պետք է. այս մասին «Գազետա»-ին տված հարցազրույցում բացատրել է ատամնաբույժ-օրթոդոնտ Անդրեյ Ժուկը։
«Երբ դպրոցահասակ երեխան երկար ժամանակ նայում է ներքև՝ էկրանին, նա աստիճանաբար սովորում է պահել գլուխը դեպի առաջ թեքված դիրքում։ Սա փոխում է պարանոցի մկանների և ծամողական համակարգի աշխատանքը։ Ճիշտ չի լինի ասել, թե գլխի թեքված դիրքն ինքնին «ատամների ծռվելու» պատճառ է դառնում. նման ուղղակի կապ գոյություն չունի։ Սակայն մարմնի երկարատև, ոչ ճիշտ դիրքը կարող է հանգեցնել մկանային կայուն սխեմայի ձևավորմանը, ինչը, անշուշտ, ցանկալի չէ երեխայի ակտիվ աճի շրջանում», — պարզաբանել է փորձագետը։
Ավելի կարևոր գործոններ են երեխայի շնչառության ձևը և լեզվի դիրքը հանգստի վիճակում։ Իդեալական դեպքում, հանգստի ժամանակ լեզուն պետք է գտնվի բերանի խոռոչում որոշակի դիրքում, իսկ շնչառությունը պետք է իրականացվի հիմնականում քթի միջոցով։ Եթե երեխան մշտապես շնչում է բերանով (օրինակ՝ քթի խցանման, ալերգիաների կամ ադենոիդների մեծացման պատճառով), ապա ատամնաշարերը շրջապատող մկանների հավասարակշռությունը խախտվում է։ Եթե այս սովորությունը երկար ժամանակ է պահպանվում, այն կարող է ազդել ատամնա-ծնոտային համակարգի զարգացման վրա։
«Կա ևս մեկ խնդիր՝ ֆիզիկական ակտիվության նվազումը։ Երեխան կարող է ժամեր շարունակ մնալ նույն դիրքում՝ նստած համակարգչի առջև, այնուհետև կատարել տնային առաջադրանքները՝ ձեռքին հեռախոս պահած, իսկ ազատ ժամանակը կրկին անցկացնել էկրանի առջև։ Սա ամենևին էլ լավագույն տարբերակը չէ աճող օրգանիզմի համար։ Երեխաներին անհրաժեշտ են շարժում, կանոնավոր ֆիզիկական ակտիվություն և մկանները գործի դնելու բազմազան հնարավորություններ», — նշել է նա։
Մեկ այլ կարևոր հարց Միևնույն ժամանակ, երեխայի տարիքին համապատասխան սննդակարգը և ծամելու բնականոն ակտիվությունը ծամիչ համակարգի բնական զարգացման անբաժանելի մասն են։
«Այնուամենայնիվ, ես չէի չարագուշակի գաջեթները։ Ավելի ճիշտ կլինի դիտարկել երեխայի ապրելակերպն ամբողջությամբ։ Եթե երեխան շատ ժամանակ է անցկացնում էկրանի առջև, ֆիզիկապես պասիվ է, անընդհատ նստում է գլուխը կախած, շնչում է բերանով, վատ է քնում և ունի լեզուն ոչ ճիշտ դիրքում պահելու սովորություն, ապա գործ ունենք գործոնների այնպիսի համադրության հետ, որը պահանջում է ուշադրություն», — ընդգծել է բժիշկը։
