Քաղաքագետ Հայկ Մարտիրոսյանի ֆեյսբուքյան գրառումը
«Անդրանիկի ծննդյան օրվա կապակցությամբ այս հարթակում անդրանիկամանիա է։
Լավ է, վատ չէ իրականում։
Ու քանի որ բոլորը մի բան գրում են, մի բան մեջբերում են` ես ասեմ մի բան, որ ոչ ոք չի գրում, որովհետև միայն հատուկենտ մարդիկ գիտեն դրա մասին։
ԱՄՆ-ում Անդրանիկը, կնոջ հետ հաստատվել էր Ֆրեզնոյում։ Ֆրեզնոն այդ ժամանակ զուտ գյուղաքաղաք-ավան էր` խոր գյուղատնտեսական մշակավայրերով շրջապատված։
Անդրանիկի կինը մի քանի սենթ պարտք էր խնդրում տեղի մի փոքր ավելի հարուստ հայերից։ Դրա վկայությունն ինքս` սեփական աչքերով եմ ԱՄՆ-ում տեսել։
Իսկ ինքը` Անդրանիկը, վարում էր «թրաք»` այսինքն` փոքրիկ բեռնատար։ Նորմալ մեքենայի ո՛չ փող ունեին, ո՛չ էլ հնար։ Կարելի է ենթադրել, որ այդ մեքենայով նաև գուցեև որոշ գործեր էր անում - գուցե ապրանք տեղափոխում։ Բիզնես չուներ, եկամուտ չուներ, աշխատանք չուներ։
Անդրանիկը իր զինվորական համազգեստով լավ նկարվում էր Ֆրեզնոյում։ Անդրանիկին այդ ժամանակ եգիպտահայ համայնքը ադամանդակուռ սուր էր նվիրում, որ ինքն անմիջապես նվիրեց Հայաստանին, իր մասին երգեր էին երգում ու նման բաներ, բայց մարդը փաստացի աղքատ էր։
Բնականաբար խանութում չէր աշխատելու ու դաշտերից էլ կարտոֆիլ ու պոմիդոր («լոլիկ» չէ՛, «պոմիդոր» է) չէր հավաքելու։
Իր ցեղակիցների պարտքն էր իրենց բացառիկ ու արդեն իսկ մերժված ու դավաճանված հերոսին գլխի ու ձեռքերի վրա պահելը։
Բայց չէ, Անդրանիկն աղքատ էր։ Ու կինը մի քանի ցենտ պարտք էր խնդրում Ֆրեզնոյի հայերից։ Այն էլ` գրավոր ...
Անդրանիկի մնացած ողջ անձնական արխիվը մի ընտանիք վաճառում էր ԱՄՆ-ում։ Հիմա չգիտեմ, բայց երեք տարի առաջվա դրությամբ ոչ մի լուրջ գնորդ չկար։ Գինը փոքր չէր, բայց միևնույն է` գնորդ չկար ... Ո՛չ հայկական թանգարանները, ո՛չ ֆոնդերը և ո՛չ էլ Լոսի որևէ հայ հարուստ, որ դրա արժեքով իր սիրուհու համար մի լավ մեքենա է գնում, չէր ուզում պահանջված գինը վճարել։
Երբ խոսում եք Անդրանիկի կյանքի դրվագներից ու մեծարում` փորձեք մի պահ նաև հասկանալ թե ինչով էր նա զբաղվում ու ինչ կյանք էր վարում Ֆրեզնոյում։
Ու թե ինչու էր այդպես ... Եվ թե ինչպես էր այդպես ...
Անդրանիկը հերոս էր։ Հայրենասեր էր, նվիրյալ էր։
Ու ինքն էլ խռոված մեռավ։
Անդրանիկի ծննդյան օրն է այսօր։
