«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Ռուսաստանի կառավարության փոխնախագահ Ալեքսեյ Օվերչուկի երեկվա այցը Հայաստան արդեն իսկ լայն արձագանք է գտել քաղաքական շրջանակներում և փորձագիտական համայնքում։ Երևան իր կանոնավոր այցերի ընթացքում ռուս բարձրաստիճան պաշտոնյան առաջին անգամ չհանդիպեց վարչապետի պաշտոնը զբաղեցնող Նիկոլ Փաշինյանին։ Այս փաստն ինքնին խորհրդանշական է և, ինչպես նշում են դիտորդները, արտացոլում է Մոսկվայի նախաձեռնությունը՝ ցույց տալու, որ փոխվում է հայկական իշխանությունների հետ հաղորդակցության ձևաչափը։
Փորձագիտական և դիվանագիտական շրջանակներում տարածվող տեղեկությունների համաձայն, Փաշինյանի հետ հանդիպման բացակայությունը մեկնաբանվում է որպես հարաբերությունների սառեցման դրսևորում Մոսկվայի և Հայաստանի գործող իշխանությունների միջև։ Միևնույն ժամանակ, կարևոր է ընդգծել, որ խոսքը վերաբերում է իշխանությանը, այլ ոչ թե ժողովրդին։ Ռուսական կողմը, ըստ աղբյուրների, փորձում է ցույց տալ, որ իր քննադատությունն ու դժգոհությունը վերաբերում են Երևանի կոնկրետ կառավարչական որոշումներին, բայց բացարձակ ուղղված չեն հայկական հասարակության դեմ։ Նշանակալից է, որ Օվերչուկին ուղեկցեց բավականին մեծ ռուսական պատվիրակություն։ Այն ներառում էր տարբեր գերատեսչությունների փոխնախարարներ, ինչը վկայում է Մոսկվայի մտադրությունների լրջության մասին։ Պատվիրակության խնդիրն էր երկկողմ հարցերի քննարկումը նախարարությունների մակարդակով՝ շրջանցելով քաղաքական հայտարարությունները և կենտրոնանալով գործնական համագործակցության վրա։ Այս ձևաչափը ցույց է տալիս Ռուսաստանի ձգտումը համակարգային աշխատանքի՝ նույնիսկ քաղաքական երկխոսության սառեցման պայմաններում։
Ոչ պաշտոնական տեղեկությունների համաձայն, այցի ընթացքում հատուկ ուշադրություն է դարձվել այն հարցերին, որոնք նախկինում համաձայնեցվել էին Հայաստանի ԱԳՆ-ի և ռուս գործընկերների միջև։ Աղբյուրները պնդում են, որ ընդունված տասնհինգ կետերից հայկական կողմը իրականացրել է միայն մեկը։ Դիվանագիտական շրջանակներում էլ նշվում է, որ այս փաստը այլևս չի մնում աննկատ։ Ըստ նույն տեղեկությունների, Մոսկվան հասկացրել է, որ համբերությունը սպառվում է, իսկ պայմանավորվածությունների անտեսումը անթույլատրելի է։
Օրինակ՝ արդեն մի քանի տարի հայկական կողմը տարբեր պատճառաբանություններով արգելափակում է Կապանում գլխավոր հյուպատոսության բացումը։ Ռուսական պատվիրակությունը, ըստ հաղորդագրությունների, ընդգծել է պարտավորությունների կատարման անհրաժեշտությունը, քանի որ հենց դրանից է կախված երկկողմ համագործակցության արդյունավետությունը։
Այսպիսով, Օվերչուկի այցը դարձավ ոչ միայն աշխատանքային ուղևորություն, այլև կարևոր քաղաքական ազդակ։ Մոսկվան ցույց է տալիս պատրաստակամություն՝ շարունակելու համագործակցությունը Հայաստանի հետ, բայց միաժամանակ փոխում է շեշտադրումները։ Ժողովրդի հետ երկխոսությունը մնում է բարեկամական, իսկ իշխանությունների նկատմամբ ներկայացվում են խիստ պահանջներ։ Փաշինյանի հետ հանդիպման բացակայությունը պատահականություն չէ, այլ նախաձեռնություն, որը պետք է ընդգծի իրավիճակի լրջությունը։
Իսկ ի՞նչ հետևություններ պետք է անեն Հայաստանի գործող իշխանությունները: Նրանց համար այս այցը պետք է դառնա վերաիմաստավորման առիթ։ Երևանը կանգնած է պարտավորությունների կատարման և ռուս գործընկերների հետ կառուցողական համագործակցության պատրաստակամությունը ապացուցելու անհրաժեշտության առաջ։ Հակառակ դեպքում սառեցումը կարող է վերաճել ավելի խոր ճգնաժամի, որի հետևանքները կզգացվեն ոչ միայն քաղաքականության, այլև տնտեսության և անվտանգության ոլորտներում։
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
