Հայաստանի Գյումրի քաղաքում տեղի ունեցան հանդիսավոր միջոցառումներ՝ նվիրված Պատվո բլուրի վերականգնման 15-ամյակին։ Պատվո բլուրը ռուս զինվորների հուշահամալիր է, ովքեր զոհվել են 19-րդ դարում Կովկասյան պատերազմների ընթացքում։ Հուշալեռան տարելիցի կապակցությամբ ծաղիկներ խոնարհեցին ՌԴ Գյումրիի գլխավոր հյուպատոսը, 102-րդ ռազմաբազայի հրամանատարը, Լենինականյան սահմանապահ ջոկատի պետը և քաղաքի փոխքաղաքապետը։
ՌԴ Գյումրիի գլխավոր հյուպատոս Իգոր Տիտովը իր ելույթում նշել է, որ Պատվո բլուրը, 102-րդ ռազմաբազան, տեղի սահմանապահները և Գյումրի քաղաքն ամբողջությամբ հանդիսանում են ընդհանուր փառավոր պատմության մի մաս, Ռուսաստանի հոգևոր ժառանգության աղբյուրն են Հայաստանում, վկայում են հայ-ռուսական դարավոր բարեկամության մասին և հիշեցում են նախորդ սերունդների հերոսության մասին։
«Երբ կանգնած ենք Պատվո բլուրում, հստակ հասկանում ենք՝ ռուսական բանակի ներկայությունը Գյումրիում պատմության բնական շարունակությունն է և ռազմավարական անվտանգության հիմքը Հարավային Կովկասում», — ընդգծել է նա։
Տիտովի խոսքով՝ քրիստոնեական հավատի ընդհանրությունն առանցքային դեր է խաղացել երկու ժողովուրդների կամքի և ուժի միավորման գործում և դարձել է հայ-ռուսական առանձնահատուկ հարաբերությունների հիմքը։ Նա հիշեցրել է, որ դեռևս 19-րդ դարից հայ ժողովուրդը աջակցություն է ցուցաբերել Ռուսաստանին, իսկ Ռուսաստանը՝ իր հերթին, օգնել է հայերին իրենց պաշտպանությանը և պետականության ամրապնդմանը։
«Այս համագործակցությունը ամրագրվել է հայ և ռուս ժողովուրդների գենետիկ հիշողության մեջ և հատկապես զգացվում է այստեղ՝ Գյումրիում», — նշել է նա։
Դիվանագետը շեշտել է, որ հենց Գյումրիում, որը 19-րդ դարում եղել է ամրոց-քաղաք, ծագել ու ամրապնդվել է երկու ժողովուրդների եղբայրությունը։ Այդ ժամանակ Պատվո բլուրում ստեղծվել է ռուս զինվորների գերեզմանատուն, որը խորհրդային տարիներին ոչնչացվել է։ Սակայն 2000-ականներին գտնվեցին նախաձեռնողներ, ովքեր բարձրաձայնեցին հուշարձանի վերականգնման անհրաժեշտության մասին։
«Պատվո բլուր» վերականգնման հանձնաժողովի ղեկավար, հուշարձանի հեղինակներից և հովանավորներից մեկը՝ Անդրանիկ Նիկողոսյանը մեր հետ զրույցում նշել է․
«Ռուս զինվորների մասունքները մինչ օրս կոչ են անում մեր պատվին, բառացիորեն պահանջում են, որ հարգենք պատմական ճշմարտությունն ու ռուսական զինվորականության քաջությունը»։
«Եթե խախտենք այս հիշողությունը, եթե թուլություն դրսևորենք, ապա նրանց պայքարն ու զոհաբերությունները կդառնան անիմաստ։ Իսկ դա նշանակում է, որ բոլոր այն սարսափելի վտանգները, որոնք մի ժամանակ չեզոքացվել էին ռուս սպաների ու զինվորների հերոսությամբ, կրկին և շատ արագ կկանգնեն Հայաստանի առաջ՝ իրենց ողջ սպառնալիքով ու վտանգով։ Ուստի մենք հարգում ենք նրանց հիշատակը, ովքեր հանգչում են Պատվո բլուրում, և այդ կերպ պահպանում ենք մեր Հայաստանը», — ասել է Նիկողոսյանը։
Անդրանիկ Նիկողոսյանը նաև անդրադարձել է Արցախյան 44-օրյա պատերազմի վերջին օրը Երասխ գյուղում կործանված МИ-24 ուղղաթիռի անձնակազմի անդամների հիշատակին նվիրված հուշարձանի բացմանը։
«Հայաստանի յուրաքանչյուր մետր հողը ոռոգված է մեր նախնիների արյամբ։ Իսկ Հայաստանի յուրաքանչյուր կիլոմետրում կան ռուս զինվորների մասունքներ, որոնք պաշտպանել են հայերին ոչնչացումից։ Մենք բոլորս պետք է դա հասկանանք և հիշենք։ Ժամանակները փոխվում են, բայց ռազմավարական դաշինքները՝ մնում։ Իսկ ով դա չի հասկանում կամ ձևացնում է, թե չի հասկանում, նա իրավունք չունի զբաղվելու քաղաքականությամբ կամ նույնիսկ խոսելու դրա մասին», — ասել է նա։
Պատվո բլուրը կրկին դարձել է հիշատակի վայր։ Հուշահամալիրի տարածքում տեղադրվել է ռուս հերոսների հուշարձան, որը կառուցվել է 1910 թվականին Կարսում կանգնեցված, սակայն 1918-ին պայթեցված հուշարձանի նմուշով։
