Euromedia24 on Play Store Euromedia24 on App Sore
BNB

$594.61

BTC

$93785

ADA

$0.648475

ETH

$1772.02

SOL

$142.57

18 °

Yerevan

12 °

Moscow

37 °

Dubai

13 °

London

18 °

Beijing

14 °

Brussels

11 °

Rome

14 °

Madrid

BNB

$594.61

BTC

$93785

ADA

$0.648475

ETH

$1772.02

SOL

$142.57

18 °

Yerevan

12 °

Moscow

37 °

Dubai

13 °

London

18 °

Beijing

14 °

Brussels

11 °

Rome

14 °

Madrid

ՀՀ պետական պարտքը 2024 թվականի 9 ամիսներին աճել է 5.5%-ով․ «Լույս» հիմնադրամ


«ԼՈՒՅՍ» հիմնադրամը վերլուծել է 2024թ. առաջին ինն ամիսներին ՀՀ պետական բյուջեի կատարման հաշվետվությունը։ Այսպիսով՝2024թ. 9 ամիսների ճշտված պլանի համեմատ բյուջեի ընդհանուր և հարկային եկամուտները թերակատարվել են՝ համապատասխանաբար 6.4 և 7.8 տոկոսով։ Ավելին, նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ դրանց աճն էականորեն դանդաղել է։ Այս երևույթի վտանգավորությունը, թերևս, կառավարությունը նույնպես գիտակցում է, և, ամենայն հավանականությամբ, նաև այդ է պատճառը, որ դեռևս անցյալ տարվանից զգալիորեն խստացվում է հարկային դաշտը։

Մասնավորապես, էապես նեղացվել է միկրոձեռնարկատիրության և շրջանառության հարկով հարկման համակարգերում ընդգրկվելու առումով թույլատրվող գործունեության տեսակների շրջանակը՝ գործունեության մի շարք տեսակներ «տեղափոխվել են» հարկման ընդհանուր համակարգ, ինչն անխուսափելիորեն լուրջ խնդիրներ է հարուցելու փոքր և միջին ձեռնարկատիրության համար:

2024թ. 9 ամիսներին թերակատարվել են պետական բյուջեի՝ թե՛ ընթացիկ և թե՛ կապիտալ ծախսերը։ Ընդ որում, կապիտալ ծախսերի թերակատարման տոկոսը 3.2 անգամ գերազանցում է ընթացիկ ծախսերի թերակատարման տոկոսին։ Այս հանգամանքը բավական մտահոգիչ է, քանզի նշանակում է, որ կառավարությունը, բացի այն, որ չի կարողացել ապահովել բյուջեով պլանավորված ծախսերի կատարումը և դրանով իսկ՝ պետական ապարատի արդյունավետ գործունեությունը, այլ նաև թերացել է տնտեսական աճի պոտենցիալի ավելացմանը նպաստելու առումով, ինչը հետագայում չի կարող բացասաբար չանդրադառնալ տնտեսության զարգացման վրա։

Ինչպես և նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածում, այս տարվա ինն ամիսներին նույնպես թերակատարում է արձանագրվել պետական բյուջեի կատարման հաշվետվությունում ներկայացված բոլոր մարմինների պատասխանատվությամբ իրականացվող ծրագրերի գծով։ Ի դեպ, պետական որոշ մարմինների (օրինակ՝ քաղաքաշինության կոմիտեի, բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարության, շրջակա միջավայրի նախարարության և այլն) պատասխանատվությամբ իրականացվող ծրագրերի գծով թերակատարումը չափազանց մեծ է (մինչև 69 տոկոս)։

Մեծ է նաև կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության պատասխանատվությամբ իրականացվող ծրագրերի գծով թերակատարումը։ Ի դեպ, 9 ամիսների համար պլանավորված բոլոր 171 պետական ծրագրերի մեջ դրամական արտահայտությամբ ամենամեծ թերակատարումն արձանագրվել է հենց այս նախարարության պատասխանատվությամբ իրականացվող ծրագրերից մեկի՝ «Հանրակրթական և նախադպրոցական հաստատությունների հիմնում, կառուցում, բարելավում» ծրագրի գծով՝ ինն ամիսների ճշտված պլանով նախատեսված 46.9 մլրդ դրամի փոխարեն կատարվել են 6.1 անգամ պակաս՝ շուրջ 7.7 մլրդ դրամի ծախսեր։

Ավելին, ինն ամիսներին փաստացի կատարված ծախսերը 11.8 անգամ պակաս են ճշտված պլանով այս ծրագրի իրականացման համար նախատեսված տարեկան ծախսերի պլանային մեծությունից՝ 90.2 մլրդ դրամից։ Այս պարագայում, ավելի ու ավելի հիմնավոր են դառնում պետական բյուջեի միջոցների շրջանակներում առնվազն 300 դպրոցի և 500 մանկապարտեզի կառուցման, վերակառուցման և հիմնանորոգման թիրախի իրատեսականության վերաբերյալ կասկածները։

Որոշ ծրագրեր, որոնց կարևորությունն անհնար է թերագնահատել, կա՛մ ընդհանրապես չեն իրականացվել, կա՛մ դրանց կատարողականները շատ ցածր են։ Մասնավորապես, օրինակ, «Ռազմարդյունաբերության համալիրի զարգացում» ծրագիրն ընդհանրապես չի իրականացվել, իսկ «Թվային փոխակերպման գործընթացի իրականացում» ծրագիրը կատարվել է ընդամենը 2.6%-ով։

ՀՀ պետական պարտքը 2024թ. 9 ամիսներին աճել է 5.5%-ով և սեպտեմբերի 30-ի դրությամբ անցել է 12.5 մլրդ ԱՄՆ դոլարից։ 6.1%-ով աճել է նաև կառավարության պարտքը, որի կառուցվածքում շարունակում է աճել ներքին պարտքի տեսակարար կշիռը. այն սեպտեմբերի վերջի դրությամբ հասել է ռեկորդային 51.8%-ի։

Դա անխուսափելիորեն կհանգեցնի պետական պարտքի սպասարկման ծախսերի աճի, քանի որ ներքին պարտքն արտաքին պարտքից անհամեմատ ավելի «թանկ» է։ Զուգահեռաբար պետք է հաշվի առնել նաև, որ ՀՀ տնտեսության վրա ռուս-ուկրաինական զինված հակամարտության հետևանքով ի հայտ եկած դրական արտածին գործոնների բարենպաստ ազդեցությունը զգալիորեն թուլացել է, ինչի պատճառով նաև դանդաղել է տնտեսական աճը։

Այսպես, 2024թ. առաջին եռամսյակում այն կազմել է 6.6%՝ 2023-ի նույն ժամանակահատվածի 11.8%-ի դիմաց, երկրորդ եռամսյակում այն 6.4% է՝ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի 9.3%-ի դիմաց, իսկ երրորդ եռամսյակում նախնական տվյալների համաձայն` 5.2% է` նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի 7.4%-ի դիմաց։

Այս դանդաղումը լուրջ մտահոգության տեղիք է տալիս, քանի որ մեծ է հավանականությունը, որ այդ արտածին գործոնների բարենպաստ ազդեցությունը մոտ ապագայում ամբողջությամբ կչեզոքանա, և տնտեսության զարգացումը կհենվի միայն աճի պոտենցիալի վրա։

Իսկ այդ պարագայում պետությունից ակնկալվում է տնտեսությանն «օգնելուն» միտված արդյունավետ միջոցառումների իրականացում, մինչդեռ ներկայումս դրանք տեսանելի չեն։Վերլուծությունն ամբողջությամբ հասանելի է հետևյալ հղումով։ 

Լրահոս

Լուսա. Գվինեա-Բիսաուի նախագահը Մոսկվայում կմասնակցի Հաղթանակի օրվա տոնակատարություններին
Դեռ չհասած կարմիր գորգ՝ Քիմ Քարդաշյանը կոնֆլիկտի մեջ ընկավ անվտանգության աշխատակցի հետ (տեսանյութ)
Reuters. ԱՄՆ-ը փետրվարին դադարեցրեց զենքի մատակարարումը Կիևին՝ Հեգսեթի հրամանով
Bild. Բունդեսթագում տեղի կունենա Գերմանիայի կանցլերի ընտրությունների երկրորդ փուլը
«Աննորմալ երեւույթ է». ՔՊ-ական պատգամավորը՝ ընդդիմադիրի մեքենան այրելու մասին
Անկարայում ԱՄՆ դեսպան. Թուրքիա-ԱՄՆ հարաբերությունները պիտի լինեն բացառիկ
Ֆիդանը կմացնակցի ԵՄ անդամ երկրների արտգործնախարարների ոչ պաշտոնական նիստին
Կարևոր
«Հայաստան» դաշինքը քննարկե՞լ է Ռոբերտ Քոչարյանի թեկնածությունը Սեյրան Օհանյանը մանրամասնում է
Պուտինը պատասխանել է հարցին, թե արդյոք իրեն բախտավոր մարդ համարում է
Պեսկովն արդյունավետ է անվանել ռուսական հակաօդային պաշտպանության ուժերի աշխատանքը
Սլովակիայի վարչապետը խոստացել է օգնել Կարմիր բանակի հուշարձանների վերականգնմանը
Ես կյաժ չեմ, սպիտակ եմ վիրավորական բան չեմ ասել լրագրողին․ Անդրանիկ Քոչարյան
Շոլցը չէր սպասում, որ նոր կանցլերի քվեարկությունը կտապալվի
Metropoles. Լուլա դա Սիլվան անտեսել է Կիև այցելելու Ուկրաինայի կոչերը
Երկրպագուները շոկի մեջ են. Նիկոլ Քիդմանը նոր տեսքով Met Gala-ում (լուսանկարներ)
Օրբանը նշել է Եվրամիության սնանկացման պայմանը
NourNews. Իրան-ԱՄՆ երկխոսության փուլը կանցկացվի Օմանում մայիսի 11-ին
ԱՄՆ-ն և Իսրայելը համատեղ հարվածներ են հասցրել Եմենին
ՔՊ-ն չի մարսել իր պարտությունը Գյումրիում. ճնշումների է դիմում. Մարտուն Գրիգորյան
Չինաստանի արտաքին գործերի նախարարություն. ԱՄՆ-ը պետք է դադարեցնի սպառնալ Չինաստանին

Լրացուցիչ նորություններ

...

Ռուբլին թանկացել է․ փոխարժեքն՝ այսօր

Էկոնոմիկայի և ՏԿԵ նախարարներն այցելել են «Կապանի լեռնահարստացման կոմբինատ» ՓԲԸ (տեսանյութ)

Տարադրամի փոխարժեքները ապրիլի 27-ին

Ռուբլին թանկացել է․ փոխարժեքն՝ այսօր

Տարադրամի փոխարժեքներն ապրիլի 19-ին

Աշխատաշուկայի կրճատում, պետբյուջեի սահմանափակում. ինչ է սպասվում ՀՀ տնտեսությանը

Տարադրամի փոխարժեքները այսօրվա դրությամբ

Հայտարարագրման համակարգը պետք է զարգացնենք, որ չդառնա բեռ քաղաքացիների համար․ Վահե Հովհաննիսյան (տեսանյութ)

Տարբեր պարագաներ կարող են թանկանալ, մյուսներն՝ էժանանալ. ֆինանսների նախարար (տեսանյութ)

Հայաստանի պետական պարտքը 2024-ի վերջին կազմել է 5 տրլն դրամ (տեսանյութ)

Պետբյուջեից 7 մլն 550 հազար դրամ է ծախսվել թուրք լրագրողների` Հայաստան այցի համար

Ի՞նչ կանի ՊԵԿ-ը, եթե 750 հազար մարդ չլրացնի հայտարարագիրը (տեսանյութ)

Ինչի վրա են ծախսելու ավելացված պետական պարտքը. նախարարը մանրամասնում է (տեսանյութ)

ՈւՂԻՂ. Ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանի ճեպազրույցը

Անփոփոխ է թողնվել վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը՝ սահմանելով 6.75 %․ ԿԲ

Տարադրամի փոխարժեքները մարտի 18-ին

ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու վերաբերյալ որևէ քննարկում կամ օրակարգ չկա. էկոնոմիկայի նախարար

Հայաստանը տեղաբաշխել է 750 մլն ԱՄՆ դոլար ծավալով եվրապարտատոմսեր՝ 10 տարի ժամկետով

Կառավարությունն իր վրա կվերցնի գյուղտնտեսությունների ապահովագրման ռիսկերի մեղմման զգալի մասը.Պապոյան (տեսանյութ)

Հայաստանը պաշտոնապես իրավունք է ստացել ձուկ և ձկնամթերք արտահանել ԵՄ երկրներ (տեսանյութ)