Euromedia24 on Play Store Euromedia24 on App Sore
BNB

$870.47

BTC

$113082

ADA

$0.868816

ETH

$4608.63

SOL

$213.76

31 °

Yerevan

20 °

Moscow

45 °

Dubai

20 °

London

26 °

Beijing

23 °

Brussels

16 °

Rome

23 °

Madrid

BNB

$870.47

BTC

$113082

ADA

$0.868816

ETH

$4608.63

SOL

$213.76

31 °

Yerevan

20 °

Moscow

45 °

Dubai

20 °

London

26 °

Beijing

23 °

Brussels

16 °

Rome

23 °

Madrid

ԱՄՆ-ում տան բակում տերերը հայտնաբերել են 2 000 տարվա հռոմեական տապանաքար, որը Երկրորդ համաշխարհայինի տարիներին անհետացել էր թանգարանից


Նոր Օռլեանում գտնվող մասնավոր տան բակում կատարված սովորական մաքրությունն անսպասելիորեն հանգեցրել է վերջին տարիների ամենաանսովոր հնագիտական հայտնագործություններից մեկին։ Դանիելլա Սանտորո և Ահարոն Լորենց ամուսնական զույգը, մաքրելով իրենց տան մոտակա թփուտները, հայտնաբերել են լատիներեն գրությամբ մարմարե սալ, գրել է Popular Mechanics-ը։


Ինչպես պարզվել է ավելի ուշ, դա եղել է գրեթե երկու հազարամյա հռոմեակցի ռազմական նավաստու տապանաքար, որը կորած էր համարվում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակներից ի վեր։


Թուլեյնի համալսարանի մարդաբան Սանտորոն սկզբում ենթադրել էր, որ քարը կարող էր բերված լինել Նոր Օռլեանի հին գերեզմանատներից մեկից։ Սակայն Նոր Օռլեանի համալսարանի մարդաբան Ռայան Գրեյին դիմելուց հետո պարզվել է, որ գտածոն շատ ավելի հին է։


Գիտնականները Ինսբրուքի համալսարանի և Թուլեյնի համալսարանի հետազոտողների հետ համատեղ վերծանել են լատիներեն արձանագրությունը։ Պարզվել է, որ այն նվիրված է Սեքստուս Կոնգենիուս Վերուին՝ Հռոմեական կայսրության պրետորյան նավատորմի նավաստի, որը ծառայել է «Ասկլեպիոս» մարտանավակում։ Տեքստի համաձայն՝ նա ծագումով Թրակիայի բեսսերի ցեղից էր, ապրել է 42 տարի, բանակում ծառայել է 22 տարի, իսկ հուշարձանը նրա համար կանգնեցրել են ժառանգները։


Իսկական սենսացիա դարձավ մեկ այլ հանգամանք։ Պարզվեց, որ այս տապանաքարը վաղուց հայտնի էր պատմաբաններին և հաշվառված էր Չիվիտավեկիայի՝ Հռոմից ոչ հեռու գտնվող հին հռոմեական նավահանգստի քաղաքային թանգարանի ցուցանմուշների շարքում։ 1943–1944 թվականներին դաշնակիցների ռմբակոծությունների ժամանակ թանգարանի ավերումից հետո հուշարձանն անհետացել էր և կորած էր համարվում։

Գտածոյի ծագումը հաստատելուց հետո գործին միացել է ՀԴԲ ստորաբաժանումը, որը զբաղվում է մշակութային ժառանգության դեմ հանցագործությունների քննությամբ։ Քարն առգրավվել է և հանձնվել պահպանության՝ մինչև հայրենադարձման ընթացակարգի ավարտը։ 2026 թվականի ապրիլի 29-ին տապանաքարը պաշտոնապես վերադարձվել է Իտալիային՝ ԱՄՆ-ից վերադարձված 337 մշակութային արժեքների փոխանցման շրջանակում։

Սակայն մնում էր գլխավոր հարցը․ ինչպե՞ս է հին հռոմեական հուշարձանը հայտնվել սովորական ամերիկյան տան այգում։

Ռայան Գրեյը սկսել է ուսումնասիրել տան սեփականատերերի պատմությունը, սակայն հետաքննությունը երկար ժամանակ արդյունք չէր տալիս։ Այնուհետև որոնումներին միացել է հնագիտության մասնագետ Սյուզան Լուսնիան Թուլեյնի համալսարանից, որն աշխատում էր Իտալիայում։ Նա հաստատել է, որ Հռոմի ազատագրումից հետո Չիվիտավեկիայով են անցել ԱՄՆ Հինգերորդ բանակի 34-րդ հետևակային դիվիզիայի ստորաբաժանումները, որոնք որոշ ժամանակ մնացել են քաղաքում։ Սա թույլ է տվել ենթադրել, որ տապանաքարը կարող էր հենց հետպատերազմյան տարիներին հայտնվել Միացյալ Նահանգներում։

Գաղտնիքի վերջնական բացահայտմանն օգնել է պատահականությունը։ Անսովոր գտածոյի մասին պատմել էին տեղի լրատվամիջոցները, ինչից հետո արձագանքել է տան նախկին սեփականատեր Էրին Սքոթ Օ'Բրայենը։ Նա հիշել է, որ ավելի քան քսան տարի առաջ ինքն էր մարմարե սալը դրել այգում՝ ծառի մոտ, համարելով այն գեղեցիկ դեկորատիվ տարր։

Պարզվել է, որ տապանաքարը նրան հասել էր պապի՝ Չառլզ Փեդոք կրտսերի մահից հետո, որը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ծառայել էր Իտալիայում, ամերիկյան բանակում։ 1946 թվականին իտալացի կնոջ հետ միասին վերադառնալով Նոր Օռլեան՝ նա սալը պահել է իր տանը։ Նրա մահից հետո հարազատները չգիտեին դրա ծագման մասին և այն ընկալում էին որպես սովորական զարդարանք։

Միևնույն ժամանակ, գլխավոր առեղծվածը մնում է չլուծված։ Հետազոտողներին այդպես էլ չի հաջողվել պարզել, թե ինչ կերպ է Չառլզ Փեդոքը ձեռք բերել հին հռոմեական տապանաքարը՝ ինքնուրույն է դուրս բերել այն, օրինական ճանապարհով է ձեռք բերել, թե՞ այն հայտնվել է նրա մոտ հետպատերազմյան Իտալիայի քաոսում։

Տասնամյակներ անց այս անսովոր պատմությունն ավարտվեց խորհրդանշական կերպով․ հռոմեացի նավաստու տապանաքարը, հաղթահարելով ավելի քան 8 400 կիլոմետր և երկար տարիներ անցկացնելով Լուիզիանայի մասնավոր տան այգում, վերջապես վերադարձավ թանգարան, այն վայրի կողքին, որտեղ գտնվել էր գրեթե երկու հազար տարի առաջ։

Լրահոս

Պուտինի կոշտ ուղերձն ու Եվրոպայի նոր քայլերը. Լարված մթնոլորտ և սուր ելույթներ՝ ԱԺ-ում
Ուկրաինայի նախկին վարչապետի նախկին խորհրդականի ավտոմեքենան պայթեցնելու մեջ կին է կասկածվում
Կալանքով փորձում են կոտրել մարդու կամքը․ Մխիթարյան (տեսանյութ)
Ես երջանիկ չեմ լինի, քանի դեռ իմ պետությունն ազատագրված չէ. Մանթաշյան (տեսանյութ)
Հակաժողովրդական գործընթացները պետք է հստակ գնահատական ստանան. Խաչատրյան
Ո՞վ է ասում, որ բնական մահ է սա. ես իրավունք ունեմ այդ կասկածը հայտնելու. Նահապետյան
2018-ի ընկալումը չի եղել նրա մասին, որ 2026-ին ռեկորդային թվի քաղաքական բանտարկյալներ ունենանք
2018-ին իմ երեխային SMS էիք անում, ասում՝ արի մորդ դագաղը մորգից տար. Նաիրա Զոհրաբյան
Լևոն Զուրաբյանը սկանդալային գաղտնիք բացեց, թե երբ է Նիկոլ Փաշինյանը հեռացվել ՀԱԿ շարքերից
Այ փսլնքոտներ, եկել մե՞զ եք ասում՝ ով է ռուսամետը, ով՝ արևմտամետը․ Արամ Մանուկյան
Կարմիր գծեր էր անցել, իսկ Հ1-ը լավ արեց, որ չմոնտաժեց. Բորիս Մուրազին՝ եթերային միջադեպի մասին
Աշխատանքային խորհրդակցություն Կոտայքի մարզպետի աշխատակազմում
Կարևոր
Կրթությունը՝ վստահության հարթակ. Թամարա Վարդանյանը՝ Հայ-ռուսական II գիտակրթական համաժողովի պանելային քննարկման մոդերատոր
Ավինյանը հակադարձում է Հակոբյանին, դատավորների դեմ գործեր են հարուցվել․ նոր զարգացումներ
Խցանումների շուրջ բանավեճ՝ իշխանության ներսում․ միջազգային լարվածություն, սպառնալիքներ ու սրացումներ
Եթե Արսեն Գևորգյանը կալանավայրում չլիներ, համոզված եմ՝ այդ մահը չէր լինի. Ղազինյան
Քինախնդրության զոհ՝ քաղբանտարկյալ ունեցանք «Ուժեղ Հայաստան»-ից». Սուրենյանց
ՈՒղիղ․ Խորհրդարանական լսումներ ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ
Ավինյանը հունից դուրս եկավ. «Մինչև վարչապետն ուղիղ չի ասում, բան չի լինում»
Աննա Հակոբյանի հարցերն ու Ավինյանի պատասխանը. քաղաքապետը խոսել է երթևեկության «թեզերի» մասին

Լրացուցիչ նորություններ

...

Ուկրաինայի նախկին վարչապետի նախկին խորհրդականի ավտոմեքենան պայթեցնելու մեջ կին է կասկածվում

Խաբարովսկ թռչող «Ավրորա» ավիաընկերության չվերթի ժամանակ ուղևոր է մահացել

Ստիպե՞լ են օղի խմել․ Զախարովայի սուր հակադարձումը Լավրովի մասին արված պնդմանը

Կամչատկայում մեկ օրում հինգ երկրաշարժ է տեղի ունեցել

Ռուսական հարվածները հասնում են նպատակին․ Զելենսկին պահանջով դիմել է ԱՄՆ-ին

«Պատմական սպառնալիք». Ռուբիոն Իրանին մեղադրել է Մերձավոր Արևելքն ապակայունացնելու մեջ

Գերմանիայում կողոպտիչներն ավտոմեքենայով մխրճվել են ոսկու խանութ և փախուստի դիմել․ ոստիկանությունը փնտրում է երրորդ կասկածյալին

Ձյուդոյի օլիմպիական հնգակի չեմպիոն Թեդի Ռիները որոշել է առաջադրվել Ֆրանսիայի նախագահի պաշտոնում

Պուտինը հստակ պայման է դրել․ առանց դրա հրադադար չի քննարկվի

Մայամիի օդանավակայանում բեռնատար Boeing 767-ը բախվել է ուղևորատար Boeing 737-ին. կան տուժածներ

Գիտակցում են, որ գնացքն արդեն հեռանում է․ Լավրովի կոշտ ուղերձը

Բահրեյնի ՀՕՊ համակարգերը որսացել և ոչնչացրել են իրանական անօդաչու թռչող սարքերը

Ուկրաինան ՆԱՏՕ-ի հետ առանցքային դեր է խաղում Եվրոպայի անվտանգության ապահովման գործում

Ինչ է թաքցնում Մեծ կանիոնը․ գիտնականները բացատրել են առեղծվածային բացը Երկրի պատմության մեջ (լուսանկար)

Շոտլանդիայում վերականգնել են հռոմեական կայսեր՝ ավելի քան 1 800 տարի առաջ ապամոնտաժված ոսկեզօծ արձանի տեսքը

Տղամարդը մահացել է բերանում ռումբի պայթյունից, որը քողարկված էր քաղցրավենիքի մեջ. Հնդկաստան

Սաուդյան Արաբիայում հայտնաբերել են որսի համար թույնի հնագույն կիրառման հնարավոր հետքեր՝ մոտ 125 հազար տարի առաջ (լուսանկար)

Փարիզում գների բարձրացման դեմ ցույցի ժամանակ բшխումներ են տեղի ունեցել

Իտալիան Meta-ին տուգանել է 805 մլն եվրոյով՝ Facebook-ի օգտատերերի լուսանկարների և տեսանյութերի հասանելիության համար

Ղազախստանի գլխավոր դատախազը պահանջել է ստուգել «Յանդեքսի» աշխատանքը և դպրոցականների տվյալների արտահոսքը