Տոկիոյի գիտության ինստիտուտի Երկրի և կենսաբանական գիտությունների ինստիտուտի գիտնականները՝ Ֆատիմա Լի-Հաուի և դոցենտ Շոն ՄաքԳլինի գլխավորությամբ, հայտնաբերել են, որ հին օվկիանոսները հիշեցնող պայմաններում մանրէային համայնքները էներգիա ստանալու համար օգտագործում էին երկաթ և ֆոտոսինթետիկ ցիանոբակտերիաների կողմից արտանետված փոքր քանակությամբ թթվածին։ Այս հայտնագործությունը լույս է սփռում անցումային փուլի վրա, երբ ֆոտոսինթեզի ենթամթերքը դառնում էր կյանքի նոր վառելիք։ Ուսումնասիրությունը հրապարակվել է «Մանրէներ և միջավայրեր» (M&E) ամսագրում։
Այսպես կոչված Մեծ օքսիդացման իրադարձությունը տեղի է ունեցել մոտավորապես 2.3 միլիարդ տարի առաջ, երբ ցիանոբակտերիաները սկսեցին ակտիվորեն թթվածին արտադրել ֆոտոսինթեզի միջոցով։ Սա հիմնարար կերպով փոխեց մթնոլորտի և կենսոլորտի կազմը՝ հնարավոր դարձնելով կենդանիների և բույսերի առաջացումը։ Սակայն թթվածինը սպառնալիք էր ներկայացնում հին անաէրոբ օրգանիզմների համար։
Հետազոտողները վերստեղծել են այդ ժամանակի քիմիական պայմանները՝ ուսումնասիրելով Ճապոնիայի հինգ տաք աղբյուրներ (Տոկիոյում, Ակիտայում և Աոմորիում)։ Այս աղբյուրները անսովոր են. դրանց ջուրը պարունակում է լուծված երկաթի (Fe²⁺) բարձր կոնցենտրացիա և քիչ թթվածին։ Այս պայմանները բնորոշ են հին օվկիանոսներին, նախքան դրանք թթվածնով հարստանալը։
Հինգ աղբյուրներից չորսում գերակշռում էին միկրոաերոֆիլ երկաթ օքսիդացնող մանրէները, որոնք «սնուցում» էին երկաթը՝ այն վերածելով երկաթի (Fe³⁺): Ֆոտոսինթետիկ ցիանոբակտերիաները նույնպես առկա էին, թեև ավելի փոքր քանակությամբ: Միայն մեկ աղբյուր ուներ տարբեր կազմ. այնտեղ գերակշռում էին տարբեր նյութափոխանակության ռազմավարություն ունեցող մանրէներ։
Մետագենոմիկ վերլուծությունը թույլ տվեց հավաքել ավելի քան 200 մանրէային գենոմ: Գիտնականները պարզեցին, որ որոշ միկրոօրգանիզմներ օգտագործում էին երկաթ և թթվածին, մինչդեռ մյուսները կատարում էին ածխածնի, ազոտի և նույնիսկ ծծմբի ցիկլերի հիմնական գործընթացներ: Վերջին հայտնագործությունը զարմացրեց հետազոտողներին. աղբյուրները գրեթե ծծումբ չէին պարունակում, բայց հայտնաբերված գեները ցույց էին տալիս «թաքնված» ծծմբի ցիկլի առկայությունը։
Այս աշխատանքը ոչ միայն բացահայտում է Երկրի պատմության գաղտնիքները, այլև ընդլայնում է արտերկրյա կյանքի որոնման շրջանակը: Երկաթով հարուստ օվկիանոսներով և թթվածնի ցածր մակարդակ ունեցող մոլորակները կարող են բնակելի լինել նմանատիպ մանրէային ռազմավարությունների շնորհիվ:
Թարգմանությունը՝ Euromedia24.com-ի
