Բոստոնի համալսարանի ամերիկացի աստղագետները կազմել են SIMP 0136+0933 էկզոմոլորակի առաջին եղանակի կանխատեսումը։ Ջեյմս Ուեբ տիեզերական աստղադիտակի (JWST) վերլուծությունը ցույց է տվել, որ երկնային մարմինն ունի բարդ շերտավոր մթնոլորտ՝ երկաթի և հանքանյութերի ամպերով, ինչպես նաև բևեռափայլերով: Հետազոտությունը հրապարակվել է The Astrophysical Journal Letters (TAJL) գիտական ամսագրում:
SIMP 0136+0933-ը գտնվում է Կարինա միգամածությունում՝ Երկրից մոտավորապես 20 լուսատարի հեռավորության վրա: Այս օբյեկտը ոչ մոլորակ է, ոչ էլ աստղ։
«Այն չի պտտվում աստղի շուրջը, բայց նրա զանգվածն ավելի քիչ է, քան սովորական շագանակագույն թզուկը կամ «չհաջողված աստղը», - բացատրեց հետազոտության առաջատար հեղինակ Էլիսոն Մաքքարթին:
Գիտնականներն օգտագործել են JWST-ի սպեկտրոգրաֆները՝ օբյեկտը մոտ և միջին ինֆրակարմիր ալիքների երկարություններում դիտարկելու համար: Վեց ժամվա ընթացքում նրանք հավաքեցին մոտ 6000 տվյալների հավաքածու, ինչը թույլ տվեց նրանց ստեղծել լույսի կորեր, որոնք ցույց էին տալիս, թե ինչպես է փոխվում օբյեկտի պայծառությունը տարբեր ալիքների երկարություններում:
Տվյալների ուսումնասիրությամբ պարզվել է, որ SIMP 0136+0933-ի մթնոլորտը բաղկացած է մի քանի շերտերից՝ տորթ հիշեցնող։ Ստորին ամպի շերտը բաղկացած է երկաթից, միջին շերտը՝ մագնեզիումի հանքային ֆորստերիտից, իսկ վերին շերտը՝ բարձր բարձրության վրա գտնվող թեժ կետերից, որոնք հավանաբար կապված են ռադիոբևեռային բևեռափայլերի հետ։ Վերջիններս նման են ցամաքային բևեռափայլերին, բայց հանդիպում են ռադիոտիրույթում։
Բացի այդ, հետազոտողները առաջարկել են մթնոլորտում ածխածնի վրա հիմնված քիմիական միացությունների առկայությունը, ինչպիսին է ածխածնի երկօքսիդը, որը կլանում է ճառագայթումը որոշակի ալիքի երկարություններում:
SIMP 0136+0933-ի ուսումնասիրությունը նոր հորիզոններ է բացում էկզոմոլորակների և այլ առեղծվածային օբյեկտների մթնոլորտի ուսումնասիրության համար։ Սա կարևոր քայլ է Տիեզերքի մթնոլորտների բազմազանությունը հասկանալու և հեռավոր աշխարհների հնարավոր բնակելիության վրա դրանց ազդեցությունը հասկանալու համար:
Թարգմանությունը՝՝ Մանուել Թամազյանի
